Frank Bijlsma: 'Herder brengt ons bedrijf verder'

'Na een halfuur werken heb je al het gevoel dat de Grenadier doet wat jij wilt!'

Frank Bijlsma is mede-eigenaar van de Friese onderneming Jelle Bijlsma BV. Hij is enthousiast en tevreden over de maaiarmen van Herder Grenadiers die ze op hun tractoren hebben gemonteerd. Er staan er binnenkort liefst twaalf tractoren met die bekende gele maaiarmen in de loods.

Auteur: Broer de Boer

Jelle Bijlsma is een begrip in Noord-Nederland. Sinds 1961 is het bedrijf actief in de grond-, weg- en waterbouwsector. In bijna zestig jaar groeide het uit tot een belangrijke regionale speler in de GWW. Frank Bijlsma: 'We opereren vanuit twee locaties in Friesland (Giekerk en Kootstertille), met ongeveer honderdtwintig medewerkers in geheel Noord-Nederland. We maaien bijvoorbeeld alle provinciale bermen in Friesland en een derde van die in Drenthe. Onze omzet komt voor ongeveer 80 procent uit werkzaamheden voor overheid en waterschappen. Bedrijfszekerheid en weinig onderhoud zijn dus belangrijk voor ons.' Met Frank Bijlsma praat ik voor dit artikel alleen over het bedrijfsonderdeel dat zich richt op maaien, berm- en slootonderhoud. Met hun 80 voertuigen in totaal doen ze ook nog aan baggeren, transport en grondverzet.

'Voor deze maaiarmen hebben we veel lagere onderhoudskosten'

Twaalf Herders in de loods


Dit jaar nog heeft Frank vier nieuwe Herder Grenadiers besteld. Het gaat om één exemplaar van het type Grenadier MBK 513 A LS H met afzuiger, en drie stuks Grenadier MBK 513 LSH. Bijlsma ruilde daarvoor inmiddels vier maaiarmen van een ander merk in. Vanaf ongeveer maart 2020 staan er twaalf Herders in zijn loods: 'Voornamelijk Herder Grenadiers', vult hij aan. 'Ook in 2007 zijn we al eens overgeschakeld op maaiarmen van een ander merk, maar dat was geen succes. Doordat we nu alles gelijk hebben, verminderen we de risico's. Bovendien zien we zo ook eerder waar de storingen zitten en hoe je hierop al van tevoren kunt reageren. Bij de Grenadiers viel ons ten opzichte van eerdere keuzes op dat we veel lagere onderhoudskosten voor de maaiarmen hebben. Voor het dagelijks onderhoud moet je een aantal smeerpunten nalopen. Soms moeten we bussen vervangen. Maar dat is vaak terug te voeren op onvoldoende smering. In het algemeen is het groot onderhoud vrijwel nihil. Herder brengt ons bedrijf eenvoudig verder in onze ambities.' Frank miszegt niets over de maaiarmen die ze eerder gebruikten en nu inruilen. Wel zet hij de voordelen van zijn keuze voor Herder Grenadier op een rijtje: 'De goede en kundige organisatie, de snelle levering van onderdelen en de goede ondersteuning door Wim van Breda. Alle machines zijn identiek opgebouwd. En wat voor ons belangrijk is: de hoge kwaliteit van de machines, de bedrijfszekerheid en de lage onderhoudskosten per uur.' Onderhoud springt er bij Bijlsma dus gunstig uit, zeker ten opzichte van andere armen die ze eerder gebruikten. Hierbij speelt ook zeker een rol dat de chauffeurs altijd met hun eigen tractor met maaiarm werken. Uiteraard heeft de vijfkoppige onderhoudsbrigade wel werk aan het vervangen van de slijtdelen van de maaiunits, looprollen en de schoepen van de afzuigventilator.

'Zonder vertragingen of haperingen en altijd in vloeiende lijnen'

De Herder Grenadier is ideaal om in te zetten voor het onderhoud van dijken.De Herder Grenadier is ideaal om in te zetten voor het onderhoud van dijken.

Vloeiende lijnen


Bij Bijlsma spreken ze vol lof over de gevoeligheid van de bediening van de maaiarmen en de vloeiende bewegingen die ze maken. Die gevoeligheid, soms ook wel agressiviteit genoemd, is bij het zwenken en andere bewegingen in te stellen door de chauffeur. Uiteraard kunnen de maaibakken op de draaikop van de Grenadier in drie dimensies bewegen en 180 graden draaien: 'De machinist kan zelfs instellen of hij met een of twee joysticks wil werken, waarmee hij de elektrisch-hydraulische ventielen van de maaiarm bedient. Daarnaast kun je er ook links en rechts mee werken', vertelt Frank. 'Een ergonomisch geplaatste display op de tractor brengt in beeld hoe alles functioneert, ook de aangesloten bakken. De snelheden zijn bijvoorbeeld in te stellen met een handige scrol-functie. Als je op een andere machine stapt, zijn de functies in de display gelijk en zijn de reactietijd en de snelheid gemakkelijk in te stellen. Iedereen kan ermee draaien: na een halfuur heb je al het gevoel dat de Grenadier doet wat jij wilt. Je werkt secuur om palen en obstakels heen in de berm: je voelt gewoon wat je doet, zonder vertragingen, haperingen en altijd in vloeiende lijnen.'

Een ergonomisch geplaatste display op de tractor brengt in beeld hoe alles functioneert

Aanbouw


Bij aanschaf van een nieuwe maaiarm gaat de tractor waarvoor hij bestemd is naar Herder in Middelburg. Daar wordt een zelfdragend frame onder de tractor gemonteerd. Gerrit Wieberdink van de afdeling verkoop buitendienst bij Wim van Breda, vertelt dat de vier stuks MBK 513 LSH op het nieuwe model Massey Ferguson 7719 met stage 5-motoren worden gemonteerd. Het vermaken van de uitlaat van deze tractoren vormde hierbij volgens hem een nieuwe uitdaging. Op de zijkant van het zelfdragend frame wordt de maaiarm gemonteerd. Achterop komt de PTO-unit met de hydropomp te staan, die door de aftakas van de tractor wordt aangedreven. Bijlsma werkt voornamelijk met 160 tot 200 pk-tractoren van de merken Massey Ferguson en New Holland. 'Deze wat zwaardere tractoren laten we met 1.600 rpm draaien. Dankzij dit lagere toerental besparen we brandstof. In twee jaar tijd hebben we het brandstofverbruik per tractor met 4 liter per uur teruggebracht. We staan nu op trede 5 van de duurzaamheidsladder!' De maaiarmen afbouwen in het winterseizoen is natuurlijk een optie om de tractoren dan een ander functie te geven. Dat kost ongeveer een halve dag sleutelen, volgens Frank. Het zelfdragende frame blijft altijd onder de tractor gemonteerd. Bijlsma heeft twee tractoren met vaste maaiarmen van 9 m in de loods staan, zes met een inschuifbare maaiarm van 8,80 m en één van 9 m, ook inschuifbaar. 'Die inschuifbaarheid is gemakkelijk als je onder een boom door moet', aldus Frank.

Snelwisseling


Normaliter worden die maaiarmen door Bijlsma na ongeveer 10.000 draaiuren ingeruild. Dan zijn ze ongeveer tien jaar oud. Na de inruil gaan ze of naar het buitenland of naar een loonwerker die zo'n maaiarm slechts enkele weken per jaar nodig heeft. Het bedrijf Wim van Breda geeft bij de aanlevering van nieuw uitgeruste tractoren tekst en uitleg aan de medewerkers en laat zien hoe de verschillende functies werken. Ook de keuze van de bakken aan de maaiarmen, om deze zo efficiënt mogelijk te laten functioneren, komt tijdens de presentatie aan de orde. Bij een lichte belasting hoeft de hydromotor die de bakken aandrijft, afgesteld op 2.000 rpm, immers minder zwaar te werken. 'Ook hiermee zien we kans een stuk energiebesparing te realiseren, door het toerental op de bak of de afzuigventilator automatisch iets terug te nemen', vertelt Frank. 'De vaste chauffeurs weten natuurlijk goed hoe ze zo zo'n bak op de maaiarmen moeten aansluiten. Met een snelwisselsysteem is dat overigens een karweitje van ongeveer een halfuur: twee bouten los en de hydraulische slangen aankoppelen die de bakken aandrijven.' En daarvoor heeft Bijlsma de nodige bakken in de loods staan: totaal circa 25 stuks. Het gaat om klepelbakken met en zonder transportbandje, vangrailmaaiers, slootmaaiers (hekkelaars noemen ze dat in Friesland), zuigmonden voor blad, stobbenfrezen en onkruidborstels, maar ook bermfrezen waarmee verhoogde bermdelen kunnen worden verlaagd.

Onderweg naar de volgende klus, met onder meer twee maai-zuigcombinatiesOnderweg naar de volgende klus, met onder meer twee maai-zuigcombinaties

Leeuwarden-Drachten


Frank Bijlsma gaat er eens goed voor zitten als hij over de leukste jaarlijkse klussen praat, waarin zijn Herder Grenadier-maaiarmen een hoofdrol spelen. 'Het onderhoud aan bermen langs het spoor is natuurlijk iets bijzonders, want daar kan alleen op bepaalde tijden onder toezicht van een veiligheidsinspecteur van Prorail gewerkt worden. We komen uiteraard niet op het spoor, hoor!' Maar het allerleukste karwei vindt hij toch wel het onderhoud van de provinciale weg van Leeuwarden naar Drachten: 'Dat doen we altijd 's nachts. Hiervoor sluit de provincie deze zogenoemde Wâldwei helemaal af. Wij trommelen hiervoor alle materieel op, ook de machines die in Noord-Holland gestationeerd zijn, en dan draaien we met 24 man. Daarvan werken vier medewerkers met handgereedschap. Met twintig tractoren zijn we in de weer om in één keer de bermen, de sloten en de vangrails te maaien. Daarbij monteren we ook frontmaaiers en zetten we vier maai-zuigcombinaties met kiepwagens erachter in om het bermmaaisel af te voeren.'

Efficiënt werken met twee zware MF's, uitgerust met zuigunits aan de Herder-giekEfficiënt werken met twee zware MF's, uitgerust met zuigunits aan de Herder-giek

Bron: Stad + Groen